BASINDA BELTUR

‘Lale Devri’ ile ‘Dersaadet’te sembolleşen lale çiçeği, Başkan Kadir Topbaş’ın talimatıyla İstanbul’da yeniden doğuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 8-15 Nisan 2006 tarihleri arasında düzenleyeceği ‘İstanbul Lalesiyle Buluşuyor’ etkinliklerinin startını bugün Başkan Kadir Topbaş verdi.

Emirgan Korusu’ndaki Beyaz Köşk’te düzenlenen basın toplantısında Topkapı Sarayı Müdürü Prof. Dr. İlber Ortaylı, Sarıyer Belediye Başkanı Yusuf Tülün, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mevlüt Vural, Park ve Bahçeler Müdürü İhsan Şimşek ile bazı Büyükşehir Bürokratları ve vatandaşlar da yer aldı.

Lale ‘Biz’i haykıran bir çiçektir…’

Basın toplantısında konuşan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, İstanbul’un bugün bir tarihe tanıklık ettiğini belirterek, “Lale Hollanda için sadece bir ekonomik değerdir. Oysa lalenin menşei İstanbul’dur, Türkiye’dir. Bizim kültürümüzde lale; Türk kavimlerince ta Orta Asya’dan Anadolu’ya getirilen ve birçok çeşitleri üretilen, çocuklarımızın ismi kızlarımızın çeyizi olan, şiirlerimizde, edebiyatımızda, tekstilimizde, seramiğimizde, hat-tezhip sanatımızda, her şeyimizde yerini bulan, bizden bir parça olan, bizi yansıtan ve bizi haykıran bir çiçektir. Bugün, Osmanlı döneminde İstanbul’un sembolü haline gelen lalenin tekrar İstanbul’a döndüğü tarihi bir gündür” dedi.

Tasavvuf terminolojisinde gülün Hz. Muhammed’i (S.A.V), lalenin de Allah’ın birliğini sembolize ettiğini vurgulayan Başkan Kadir Topbaş, şöyle konuştu; “Lale tasavvufta Güzel Yaratıcı’nın birliğini sembolize eder. Lale kelimesinin yazılışı ile Allah lafzının yazılışının da aynı olması nedeniyle tasavvufta bu yönde çok bariz bir değerlendirme yapılmıştır. 17. yüzyıla kadar Avrupalı laleyi bilmiyordu. Lale İstanbul’da kendi güzelliğini yansıtırken, birçok şairin de mısralarında yer tutmuştur. Lale’yi şiirlerinde ilk kullanan Hz. Mevlana’dır. Ondan bugüne kadar Fatih Sultan Mehmet Han, Kanuni Sultan Süleyman ve Lale Devri padişahı olarak bilinen 3. Ahmet başta olmak üzere birçok padişah da bu güzide çiçekle ilgili şiirler yazmıştır, sözler söylemiştir. İstanbul’un lalesi devlet erkanı, ilim ve sanat erbabı tarafından çok sevilmiş ve o bir rumuz olarak adeta bu şehirde kentini simgeleştirmiştir. Lale Devri de zannedildiği gibi debdebe ve sefahat devri değil, değerli ediplerimiz Yahya kemal ve Ahmet Vefik’in de ifade ettiği gibi ilim, sanat, edebiyat ile medeniyette ileri bir hamlenin gerçekleştirildiği devir olarak bilinir. Osmanlı döneminde yabancı seyyahlar o büyük imparatorluğun başkenti olan bu şehirde gördükleri laleyi yasak olmasına rağmen ülkelerine taşımış, bu çiçek böylece Avrupa’da yaygınlaşmıştır.”

‘Mezat salonlarıyla laleyi ekonomik değere dönüştüreceğiz…’

Geçen yıl ‘Lale Evine Dönüyor’ projesi kapsamında şehrin çeşitli noktalarına 600 bin lale diktiklerini hatırlatan Başkan Topbaş, Hollanda gezisinde lale bahçeleri, lale seraları ve mezat salonlarında ekonomiye ne kadar katkı sağlandığını gördüğünü ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü; “Lalenin İstanbul’a tekrar dönüşüyle birlikte estetik güzelliklerin yanı sıra, kent çevresinde özellikle su havzaları çevresinde yaşayan insanlarımızın ekonomik kaynağı olabileceğini düşündük. İnanıyorum ki daha ileriki yıllarda lale İstanbul’da çok önemli bir katma değer oluşturacak. Ekonomik değer olarak da İstanbul’u yansıyacak. Orman ve Çevre Bakanlığı ile yaptığımız bir protokol sonucunda hazırlıklarını yaptığımız Çobançeşme’deki fidanlığı mükemmel bir dizaynla fidan ve çiçek mezat salonu yapıyoruz. Burasını halkımızın da giderek çiçek alabileceği, kesme çiçek ve saksı çiçeklerin pazarlanabileceği bir mekan haline dönüştürmeyi hedefledik. Bu adımları çiçekçiler kooperatifleriyle birlikte atarak, bu ekonomik değeri birlikte sağlayacağız.”

İstanbul’a 22 ayrı türde 3 milyon lale dikildi

Bu yıl İstanbul’un çeşitli noktalarına 22 ayrı türde 3 milyon lale soğanı diktiklerini dile getiren Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, “İstanbul’un kendi özgün florasından olan bu çiçeğin tekrar İstanbul’da neşet bulması ortaya çıkması çok doğru bir davranış olduğuna inanıyorum. Geçen yıl başlattığımız bu hamleyi gelecek yıl 8 milyon lale dikimiyle doruğa ulaştıracağız. Bu çerçevede İstanbulumuzun park ve bahçelerini daha çok İstanbul’da üretilen çiçeklerin süslemesini, böylece bu dikimlerin ekonomik döngüsünü kendi içinde oluşturmayı hedefliyoruz. Bu yılki lale ve çiçek dikimlerinin bize toplam 1 milyon YTL civarında bir maliyeti var. Ancak çevrenin insan üzerinde etkileri çok daha önemli ve paha biçilemez. Bunun böyle değerlendirilmesi lazım. Avrupa kültür Başkenti olan, dünyayı etkileyen bir kent olmakta olan İstanbul’un bu yüzüyle de ortaya çıkması, kendisini göstermesi gerekiyordu. Buna başardığımıza da inanıyorum” şeklinde konuştu.

Başkan Kadir Topbaş, ‘İstanbul Lalesiyle Buluşuyor’ etkinlikleri kapsamında uluslararası bir lale sempozyumu düzenleyeceklerini, 13 Nisan’da Yedikule Zindanları’nda hazırlanan lale bahçesini açacaklarını ve 15 Nisan’da da Emirgan Korusu’nda ‘En Güzel Lale Yarışması’nın ödül törenini gerçekleştireceklerini dile getirerek, “Bu ‘Lale vatanına hoş geldin’ etkinlikleridir. Bugün burada Emirgan’da bize kendisini yansıtan, ‘ben geldim’ diyen, bir coşku ifade eden laleyi birlikte karşılamış oluyoruz. Bütün İstanbulluları geçmişte lale şenliklerinin yapıldığı Emirgan Korusu’nda laleyi görmeye ve bu coşkuya katılmaya davet ediyorum” dedi.

‘İstanbul Lalesiyle Buluşuyor’ etkinlikleri

İstanbul Lalesi, form itibarıyla alışılmış lalelerden oldukça farklıdır. Hançeri sivri yapraklı, badem şeklinde çiçekleri olan İstanbul Lalesi’nin bir zamanlar 1588 çeşidi olduğu belirtiliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 8-15 Nisan 2006 tarihleri arasında düzenleyeceği ‘İstanbul Lalesiyle Buluşuyor’ etkinlikleri kapsamında; Uluslararası Lale Sempozyumu, “Zamanın Lale Hali” Sergisi, “Lale-i Münevveran” Tezhib Sergisi & “Lale-i Münevveran” Kitabı Tanıtımı, Fermanlar ve Beratlarda Lale Sergisi, Geleneksel Türk Sanatlarında “Lale” Sergisi, “Sarayın Laleleri” Sergisi ve “Sarayın Laleleri” Kitabının Tanıtımı, İsmail Acar Lale Konulu Resim Sergisi, Lale Bahçesi Açılış Töreni, “En Güzel Lale” Yarışması Ödül Töreni gibi çok yönlü programlar düzenlenecek.

8-15 Nisan 2006 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan ‘İstanbul Lalesiyle Buluşuyor’ Etkinlikleri şöyle;

1- “Zamanın Lale Hali” Sergisi
Açılış tarihi : 8 Nisan 2006, Cumartesi
Saat   : 18.30
Yer   : Darphane-i Amire, Sultanahmet
Sergi Süresi : 8–28 Nisan 2006
İçerik  : 14 Türk, 2 Hollandalı sanatçının geçmiş ve gelecek, Doğu ve Batı kültürleri arasında kurdukları bağlardan yola çıktıkları çalışmalar, lale temasını gerek somut gerek kavramsal ve kültürel anlamları ile irdeliyor.

2- “Lale-i Münevveran” Tezhib Sergisi & “Lale-i Münevveran” Kitabı Tanıtımı
Açılış tarihi : 9 Nisan 2006, Pazar
Saat   : 17.00
Yer   : Türk İslam Eserleri Müzesi / Sultanahmet
Sergi Süresi : 09 Nisan – 04 Mayıs 2006
İçerik  : Yüzyıllar içerisinde sanatımızın her alanında karşımıza çıkan lâle motifinin Tezhib Sanatı açısından 17. yüzyıldan bu yana yapılan, ilk seri İstanbul lâleleri çalışması. Lâle, Hilâl, Allah üçleminin ebced hesabında 66 sayısına tekabül etmesinin tasavvufî açıdan da ele alındığı sergide sanatçının 30’a yakın eseri sergilenecek. Yok olmaya yüz tutmuş olan gelenekli sanatlarımızdan olan Tezhib çalışmalarına güncel ve çağdaş bir yaklaşım getiren Dr. Münevver Üçer halihazırda Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Geleneksel Türk Sanatları Bölüm’nde Tezhib hocalığı, İSMEK kurumlarında usta-eğitici olarak ve Caddebostan’da kendi adını verdiği atölyesinde Tezhib sanatına ilgi duyanlara bu sanatın eğitimini veriyor.

3- Fermanlar ve Beratlarda Lale Sergisi
Açılış tarihi : 10 Nisan 2006, Pazartesi
Saat  : 09.30
Yer  : Cemal Reşit Rey Konser Salonu
Sergi Süresi : 10–16 Nisan 2006
İçerik  : Sergi, T.C. Başbakanlık arşivlerinde yer alan lale süslemeli fermanlardan oluşuyor.

4- Geleneksel Türk Sanatlarında “Lale” Sergisi
Açılış tarihi : 10 Nisan 2006, Pazartesi
Saat : 09.45
Yer : Cemal Reşit Rey Konser Salonu
Sergi Süresi : 10 – 16 Nisan 2006

5- Uluslararası Lale Sempozyumu
Açılış tarihi : 10 Nisan 2006, Pazartesi
Saat  : 10.00
Yer  : Cemal Reşit Rey Konser Salonu
İçerik  : Bir gün sürecek sempozyuma, Talat Halman, Prof. Dr. Nurhan Atasoy, Mike Dash, Prof Dr. Lucia Tomasi, Prof. Dr. Gül İrepoğlu, Prof. Dr. İskender Pala, Ada Segre, Prof. Dr. Beşir Ayvazoğlu olmak üzere yurtiçi ve yurtdışından konusunda önemli isimler katılacak.

6- “Sarayın Laleleri” Sergisi ve “Sarayın Laleleri” Kitabının Tanıtımı
Açılış tarihi : 11 Nisan 2006, Salı
Saat  : 12.00
Yer  : Topkapı Sarayı – Seferlik Koğuşu
Sergi Süresi : 11 Nisan – 10 Temmuz 2006
İçerik  : Sergi, Topkapı Sarayı’nda bulunan lale motifli giysi ve eşyalardan oluşmaktadır. Ayrıca bu eşyaların fotoğraflarından oluşan “Sarayın Laleleri” adlı kitap hazırlanmıştır.

7- İsmail Acar Lale Konulu Resim Sergisi
Açılış tarihi : 12 Nisan 2006, Çarşamba
Saat  : 12.00
Yer  : Topkapı Sarayı, Alay Köşkü / Gülhane
Sergi Süresi : 12–30 Nisan 2006
İçerik  : Yüzyılların içinden gelen bir çiçek “Lâle” Çini’ye, Tezhib’e, metale, mermere, taşa ve niçelerine işlendi. İnce ince doğaya nakşedildi. Sayın İsmail Acar’ın fırçasından tuvallere işlendi, bir başka yeşerdi. Bu sergi ile bizim de günümüze ve gönlümüze yeni menevişler iletti.

8- Lale Bahçesi Açılış Töreni
Açılış tarihi : 13 Nisan 2006, Perşembe
Saat : 11.30
Yer : Yedikule Zindanları, Sahil Yolu Bitişiği / Zeytinburnu

9 - “En Güzel Lale” Yarışması Ödül Töreni
Açılış tarihi : 15 Nisan 2006, Cumartesi
Saat   : 12.00
Yer   : Emirgan Korusu
İçerik  : Program kapsamında Kasım 2005’te başlatılan yarışmaya katılan kişiler arasından seçilen 100 kişiye ödülleri Sn. Başkan tarafından takdim edilecek.

ULUSLARARASI LALE SEMPOZYUMU

10 Nisan 2006-Cemal Reşit Rey Konser Salonu

10:00 – 10:20 Açılış Konuşmaları
Başkan Nurhan Atasoy
Dr. Mimar Kadir Topbaş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı
10:20 – 10:50 Talât Halman'ın Takdim Konuşması

10:50 – 11:30 Sunum
Prof. Dr. Nurhan Atasoy
Türk Sanatında Lale Motifinin Çıkışı

11:30 – 12:10 Sunum
Mike Dash
1636-7’deki Hollanda Lale Çılgınlığı

12:10 – 12:50 Sunum
Prof. Dr. Lucia Tomasi
Lale, Büyüleyici Bir Çiçek ve Türkiye’den Avrupa Bahçelerine Uzanan Yolculuğu

12:50 – 14:00 Ara

14:00 – 14:40 Sunum
Prof. Dr. Gül İrepoğlu
Lale Devri’nden Esin Kaynakları

14:40 - 15:20 Sunum
Prof. Dr. İskender Pala
Klasik Şiirde Lale

15:20 - 15 :40 Kahve Arası
15:40 – 16:20 Sunum
AdaVittorina Segre
İtalya’da XVII. Yüzyıl Çiçek Bahçelerinde Laleler
16.20 – 17.00 Sunum
Beşir Ayvazoğlu Osmanlı’da Lale Etrafında Oluşan Kültür
Sunumlarda İngilizce- Türkçe simültane tercüme olacak.